{"id":164,"date":"2016-10-18T15:24:31","date_gmt":"2016-10-18T13:24:31","guid":{"rendered":"http:\/\/biblioteka.szemud.pl\/?page_id=164"},"modified":"2024-06-10T11:10:47","modified_gmt":"2024-06-10T09:10:47","slug":"leon-heyke","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/patron\/leon-heyke\/","title":{"rendered":"Leon Heyke"},"content":{"rendered":"

\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107
\n<\/strong><\/span><\/p>\n

\"leon-heyke\"Leon Heyke urodzi\u0142 si\u0119 10 pa\u017adziernika 1885r w Cierzni w gminie Wejherowo-Zamek, w parafii kiele\u0144skiej.<\/p>\n

Jego rodzice : ojciec Ferdynand ( 1858 \u2013 1916) i matka Anna z Plock\u00f3w (1864 \u2013 1936), byli w\u0142a\u015bcicielami ponad 18 hektarowego gospodarstwa rolnego. Mimo szykan Prusak\u00f3w uczyli swoje dzieci  :Leokadi\u0119, Leona, Franciszka i J\u00f3zefa j\u0119zyka polskiego i ojczystej historii. Matka swoimi opowiadaniami, bajkami, legendami kaszubskimi roznieca\u0142a, szczeg\u00f3lnie u Leona, iskr\u0119 zainteresowa\u0144 sprawami regionu lesockiego i Kaszub. Pas\u0105c byd\u0142o \u015bpiewa\u0142 zas\u0142yszane od matki kaszubskie pie\u015bni i do poznanych melodii dorabia\u0142 nieraz swoje s\u0142owa. W Bieszkowicach ucz\u0119szcza\u0142 do jednoklas\u00f3wki z niemieckim j\u0119zykiem nauczania wykazuj\u0105c nieprzeci\u0119tne zdolno\u015bci. Chodzi\u0142 do szko\u0142y swoimi \u015bcie\u017ckami, najch\u0119tniej brzegiem jeziora Zawiat. W szkole bra\u0142 udzia\u0142 w jase\u0142kach i innych obrazach scenicznych, w kt\u00f3rych gra\u0142 najtrudniejsze role. Lubi\u0142 \u015bpiew i malowanie krajobraz\u00f3w ze swoich rodzinnych stron. Rodzice do\u0142o\u017cyli wszelkich stara\u0144, by m\u00f3g\u0142 kontynuowa\u0107 nauk\u0119 w szkole \u015bredniej, w czym mieli wsparcie ks. kanonika D\u0105browskiego z Wejherowa.<\/p>\n

Po szkole ludowej przez sze\u015b\u0107 lat uczy\u0142 si\u0119 w wejherowskim gimnazjum, gdzie nadobowi\u0105zkowo pobiera\u0142  lekcje j\u0119zyka polskiego i na nich zapozna\u0142 si\u0119 z polsk\u0105 poezj\u0105 romantyczn\u0105, kt\u00f3ra wywar\u0142a na niego trwa\u0142y wp\u0142yw. Nale\u017ca\u0142 do tajnej organizacji filomackiej \u201eWiec\u201d, kt\u00f3rej wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Ferdynand Bieszk z pobliskiego Koleczkowa. Tam rozwin\u0105\u0142 swoj\u0105 wiedz\u0119 o kraju i regionie. Matur\u0119 zda\u0142 z bardzo dobrym wynikiem w 1906r.<\/p>\n

Zgodnie z wol\u0105 rodzic\u00f3w podj\u0105\u0142 studia teologiczne w seminarium duchownym w Pelplinie. Tam zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z Janem Tarnowskim, prezesem tajnego k\u00f3\u0142ka filomackiego, przysz\u0142ym poet\u0105 i dzia\u0142aczem kaszubskim. Zapisa\u0142 si\u0119 do Ko\u0142a Kaszubolog\u00f3w. Na forum tego ko\u0142a wyg\u0142osi\u0142 w 1909r odczyt Pt: \u201eEtymologia nazwy Kaszuba\u201d. Liczne odczyty, gor\u0105ce dyskusje nad kwesti\u0105 kaszubsk\u0105, ukierunkowa\u0142y jego zainteresowania.<\/p>\n

\u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie uzyska\u0142 13 marca 1910r.W nast\u0119pnym dniu odprawi\u0142 w Pelplinie pierwsz\u0105 Msz\u0119 \u015bw. Jako m\u0142ody kap\u0142an by\u0142 wikariuszem w Lignowach, Lubawie i w ko\u015bciele \u015bw.J\u00f3zefa w Gda\u0144sku.  P\u00f3\u017aniej pe\u0142ni\u0142 pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skie w Chojnicach, Ko\u015bcierzynie, Chmielnie, Wygodzie i Kartuzach. Kontynuuj\u0105c studia teologiczne uda\u0142 si\u0119 do uniwersytetu we Fryburgu w Badenii. Potem studiowa\u0142 we Wroc\u0142awiu i tam uzyska\u0142 doktorat pisz\u0105c rozpraw\u0119 \u201eTeologia moralna siedmiu apokaliptycznych list\u00f3w powszechnych\u201d, kt\u00f3ra zosta\u0142a opublikowana w Gda\u0144sku w 1913r<\/p>\n

W pierwszej wojnie \u015bwiatowej Heyke zosta\u0142 powo\u0142any do armii niemieckiej, pocz\u0105tkowo jako sanitariusz, a nast\u0119pnie kapelan w szpitalu wojskowym w Che\u0142mnie. Tam prze\u017cy\u0142 mocny wstrz\u0105s psychiczny po otrzymaniu wiadomo\u015bci, \u017ce jego brat Franciszek poleg\u0142 na froncie za obc\u0105 spraw\u0119. Przez ca\u0142y czas pobytu w armii niemieckiej utrzymywa\u0142 kontakt z M\u0142odokaszubami, rozproszonymi po r\u00f3\u017cnych krajach. Po demobilizacji wr\u00f3ci\u0142 do pracy duszpasterskiej na Pomorzu.<\/p>\n

Od 1920r by\u0142 prefektem Pa\u0144stwowego Seminarium Nauczycielskiego w Ko\u015bcierzynie, a nast\u0119pnie Pa\u0144stwowego Gimnazjum Staroklasycznego w tym samym mie\u015bcie. Potrafi\u0142 wykorzysta\u0107 uczniowski zapa\u0142 do nauki i zapozna\u0107 ich z tym, co zwi\u0105zane by\u0142o z jego ma\u0142\u0105 ojczyzn\u0105. Interesowa\u0142y go r\u00f3wnie\u017c sprawy morskie i dlatego organizowa\u0142 coroczne wycieczki nad Ba\u0142tyk. Utrzymywa\u0142 te\u017c kontakty z Marynark\u0105 Wojenn\u0105. Z uczniami cz\u0119sto wybiera\u0142 si\u0119 na piesze wycieczki zwiedzaj\u0105c r\u00f3\u017cne zak\u0105tki Kaszub. Nawi\u0105zywa\u0142 liczne kontakty z mieszka\u0144cami i rozmawia\u0142 z nimi po kaszubsku.<\/p>\n

Leon Heyke by\u0142 niezwykle pracowity, a ulubion\u0105 por\u0105 jego pracy by\u0142a noc. By\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0105  wysokim i dostojnym, tchn\u0105cym szlachetno\u015bci\u0105. Pisarz z Cierzni frapowa\u0142 si\u0119 ide\u0105 ruchu m\u0142odokaszubskiego. Zaliczany jest do trzech najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w tego ruchu. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 te\u017c z zrzeszeniowcami. Podczas zjazdu za\u0142o\u017cycielskiego Zrzeszenia Regionalnego Kaszub\u00f3w 18 sierpnia 1929r wyg\u0142osi\u0142 na kartuskim stadionie do kilku tysi\u0119cy uczestnik\u00f3w  p\u0142omienne przem\u00f3wienie. Nie mia\u0142 jednak nigdy ambicji spo\u0142ecznika\"indeks\"<\/strong><\/span> i dzia\u0142acza.<\/p>\n

W pierwszych dniach agresji hitlerowskiej na Pomorzu Leon Heyke wyruszy\u0142 pieszo na po\u0142udnie aby uj\u015b\u0107 przed Niemcami. Nie uszed\u0142 jednak daleko. Nad Wd\u0105 zosta\u0142 zatrzymany przez wojska niemieckie i osadzony w wi\u0119zieniu w Stargardzie Gda\u0144skim. Po d\u0142ugiej katordze 16 pa\u017adziernika 1939r zosta\u0142 razem z grup\u0105 30 innych ksi\u0119\u017cy rozstrzelany w Lesie Szp\u0119gawskim. Odszed\u0142 w wieczne milczenie zepchni\u0119ty kolb\u0105 karabinu do zbiorowej mogi\u0142y. Mia\u0142 54 lata. Miejsce jego wiecznego spoczynku do tej pory jest nieznane.<\/p>\n

Staraniem Oddzia\u0142u ZK-P w Szemudzie i \u00f3wczesnych w\u0142adz gminnych na cmentarzu kiele\u0144skim w pi\u0119\u0107dziesi\u0105t\u0105  rocznic\u0119 jego \u015bmierci ustawiono przy grobach rodzic\u00f3w Heykego jego symboliczn\u0105 mogi\u0142\u0119, a w kapliczce pami\u0119ci przy ko\u015bciele ustawiono urn\u0119 z ziemi\u0105 z domniemanego miejsca \u015bmierci.<\/p>\n

 Tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n

  \u201ePiesnie p\u00f3\u0142noce\u201d-<\/strong> ( drukowane w latach 1911-1912 w \u201eGryfie\u201d)W nieco zmienionej formie ukaza\u0142y si\u0119 jako  \u201eKaszebsczie  spiewe\u201d<\/strong><\/p>\n

W 1972r Muzeum Pi\u015bmiennictwa i Muzyki Kaszubsko- Pomorskiej w Wejherowie i Oddzia\u0142 Miejski ZK-P w Gda\u0144sku wznowi\u0142y pod redakcj\u0105 Wojciecha Kiedrowskiego i Paw\u0142a Labudy zebrane przez Leona Ropla wiersze Heykego pod tym samym tytu\u0142em. \u201dKaszebsczie spiewe\u201d<\/strong> \u2013to poetycki dokument duchowego oddania i mi\u0142o\u015bci do rodzinnych stron .<\/p>\n

Wczesne liryki Leona Heykego ucz\u0105 nie tylko mi\u0142o\u015bci do kaszubskiej ziemi i mowy przodk\u00f3w, ale pozwalaj\u0105 lepiej rozumie\u0107 drugiego cz\u0142owieka i wyzby\u0107 si\u0119 wobec niego wrogo\u015bci.<\/p>\n

\u201ePodania kaszubskie\u201d<\/strong> \u2013 to plon wypraw po ziemi kaszubskiej podczas, kt\u00f3rych zbiera\u0142 podania i legendy, przys\u0142owia i obrz\u0119dy regionu.<\/p>\n

Na \u0142amach \u201ePomorzanina\u201d opublikowa\u0142 w 1922r studium historyczne pt:\u201dSwiantopo\u0142k Wielki, ksi\u0105\u017c\u0119 pomorski\u201d.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka przypada na czasy mi\u0119dzywojenne. Od 18 czerwca 1922r by\u0142 redaktorem dodatku niedzielnego \u201ePomorzanina\u201d o nazwie \u201eDruh\u201d. Pod pseudonimem Hugo Lewon publikowa\u0142 w nim m.in. humoreski-krotochwile pt.\u201dBardze\u0144skji vergle\u201d i gadki kaszubskie. Pod pseudonimem Stanis\u0142aw Czarnicki umieszcza\u0142 w swym pi\u015bmie wiersze patriotyczne i religijne oraz artyku\u0142y na tematy kaszubskie. Liczne te\u017c wiersze publikowa\u0142 w dodatku do \u201eGazety Kartuskiej\u201d zatytu\u0142owanym \u201eKaszuby\u201d.<\/p>\n

Napisa\u0142 epopej\u0119 \u201eDobros\u0142aw i Mi\u0142os\u0142awa\u201d<\/strong> sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci.(pierwsza- \u201eMi\u0142os\u0142awa\u201d, druga- \u201eWojewoda\u201d, trzecia-\u201eI s\u0119 sta\u0142o\u201d ).Ca\u0142o\u015b\u0107 niestety do tej pory nie zosta\u0142a wydana.<\/p>\n

Napisa\u0142 i wyda\u0142 udramatyzowane anegdoty \u2013 szo\u0142obu\u0142ki : w 1935r-\u201eAugust Szluga\u201d, w 1937r-\u201eKatalin\u0119\u201d Oba utwory cieszy\u0142y si\u0119 wielkim powodzeniem. Trzecia szo\u0142obu\u0142ka \u201eM\u0105dry Dega\u201d oraz kilka innych rozpocz\u0119tych utwor\u00f3w dramatycznych, nie ujrza\u0142y ju\u017c scen ludowych i nie by\u0142y nawet drukowane.<\/p>\n

Wojna z hitlerowskim naje\u017ad\u017ac\u0105 przerwa\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 piewcy pomocy. Spu\u015bcizna literacka ks.dra Leona Heykego nie jest imponuj\u0105ca pod wzgl\u0119dem liczby utwor\u00f3w ale ma ogromne znaczenie dla kultury regionu kaszubskiego. Mieszka\u0144cy Cierzni i parafii kiele\u0144skiej, ca\u0142ych Leszk\u00f3w, mog\u0105 by\u0107 dumni ze swego pisarza \u2013 poety.<\/p>\n

( <\/em>Informacje o ks.dr Leonie Heyke zaczerpni\u0119to z :Boles\u0142aw Bork \u2013 <\/em><\/strong>Piesnodzej Lesocczech stron<\/em> \u201d Ks. dr Leon Heyke<\/em><\/strong>\u201d  z Cierzni ko\u0142o Bieszkowic .)<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Leon Heyke urodzi\u0142 si\u0119 10 pa\u017adziernika 1885r w Cierzni w gminie Wejherowo-Zamek, w parafii kiele\u0144skiej. Jego rodzice : ojciec Ferdynand ( 1858 […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":408,"parent":21,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"_mc_calendar":[],"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"class_list":["post-164","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50803,"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/164\/revisions\/50803"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/21"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblioteka.szemud.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}